Proxy alırken karşınıza çıkan ilk teknik seçim, hangi protokolü kullanacağınızdır. HTTP, HTTPS ve SOCKS5 arasındaki farkı bilmek, ihtiyacınıza uygun çözümü seçmek için kritiktir.
HTTP Proxy
HTTP proxy, sadece HTTP trafiğini anlar. İstemciden gelen GET /sayfa HTTP/1.1 isteğini okur, hedef sunucuya iletir ve yanıtı geri taşır. Bu süreçte trafiği "anlayabildiği" için cache, header değiştirme, içerik filtreleme gibi işlemler yapabilir.
HTTPS Proxy
HTTPS proxy, şifrelenmiş web trafiğini "CONNECT" methodu üzerinden tüneller. Veriyi okuyamaz, sadece iletir. Modern web'in %95'i HTTPS olduğundan günümüzde HTTP proxy denildiğinde aslında çoğunlukla HTTPS proxy kastedilir.
SOCKS5 Proxy
SOCKS5, OSI modelinin daha alt seviyesinde çalışır. Protokol agnostiktir — HTTP, FTP, SMTP, IRC, BitTorrent, hatta UDP trafiğini bile iletebilir. Veriyi yorumlamaz, sadece taşır. Bu yüzden daha "şeffaftır" ve performansı yüksektir.
Karşılaştırma Tablosu
- Protokol desteği: HTTP → sadece web. SOCKS5 → her şey.
- Performans: SOCKS5 genelde 5-15% daha hızlıdır (daha az overhead).
- UDP desteği: Sadece SOCKS5'te var (oyun, VoIP için kritik).
- Kimlik doğrulama: Her ikisi de IP whitelist + kullanıcı/şifre destekler.
- Uygulama desteği: HTTP/HTTPS evrenseldir; SOCKS5 bazı eski araçlarda eksik.
Hangi Senaryoda Hangisi?
HTTP/HTTPS proxy seç eğer: Web scraping, SEO takibi, tarayıcı otomasyonu, basit cURL istekleri yapıyorsanız.
SOCKS5 proxy seç eğer: Email client, P2P uygulama, oyun, özel TCP/UDP istemcileri, anti-detect tarayıcılar (Multilogin, AdsPower vb.) kullanıyorsanız.
İyi haber: trproxy proxy'leri hem HTTP/HTTPS hem de SOCKS5 protokolünü aynı endpoint üzerinden destekler. Sadece port numarasını değiştirirsiniz.
Performans Testi
Aynı IP'ye 1000 paralel istek attığımız ölçümde SOCKS5 ortalama 380 ms, HTTPS proxy 410 ms verdi. Fark küçük ama yoğun ölçeklerde anlamlıdır.
Sonuç
Genel kural: web kazıma ise HTTPS, geri kalan her şey için SOCKS5. Emin değilseniz SOCKS5 ile başlayın; uygulamanız çalışırsa zaten bitmiştir.
Test paketi için WhatsApp hattımız açık.